Techie IT
×
गृहपृष्ठबिचारएमाले पुनर्एकतामा छक्कापञ्जा

एमाले पुनर्एकतामा छक्कापञ्जा


भवानी बराल

अमुर्त वयानको बहिरंग भाका :

‘एमालेमा छक्कापञ्जा, दाउपेच भएन भने आठ\दश दिनमा परिणाम निस्कनु पर्छ ।’ नवौं महाधिवेशनबाट सचिवमा निर्वाचित नेकपा एमाले माधव गुटका नेता भीम आचार्यले ठोकुवा गरेको कुरा हो यो । गएको असार ४ गते एक दैनिकलाई अन्तरवार्ता दिँदै उनले भनेका धेरै कुराहरुमध्ये एमालेको पुनर्एकतामा यस्तो दावी गरे ।

उनले भनेको मितिमा परिणाम निस्कन्छ निस्कन्न त्यसको लागि धेरै दिन कुर्नु त छदंैछैन । यद्यपि एमाले पुनर्एकताको बसिबियाँलो यसैबाट निस्कन्छ । यसरी छक्कापञ्जा र दाउपेचको अमुर्त बयानमा पुनर्एकताको बहिरंग भाकाको पेटबोली उत्साहप्रद छैन ।

एमालेमा माग्ने र बक्सने :

एमाले पार्टी औपचारिक रुपले विभाजित भएको छैन । तर, सग्लो पनि छैन । साहित्यकार शंकर लामिछानेको निबन्ध ‘एब्सट्रयाक चिन्तन प्याज’ जस्तो उत्तरआधुनिक शैलीमा छ । फागुन २३ गतेको फैसलाले एमालेको पूर्वरुपलाई मान्यता दिएपछिको खेलो हराएको राजनैतिक कर्म हो यो ।

एमालेमा ओली गुट यतिखेर सरकारमा मात्र सत्तासीन छैन, पार्टीको सत्ता पनि उसैको कब्जामा छ । ओली गुट भारदारीसभा मात्र हो । त्यो गुटमा पनि पार्टी छैन, केपी शर्मा ओलीको व्यक्तिगत इच्छामा निहित छ ।

यसैले माधव गुट जेठ २ गतेमा निशर्त फर्कन माग गरिरहेको छ । ओली फागुन २८ गतेलाई पछ्याउ भनिरहेका छन् । तिनका आसेपासे भारदारहरुले जेठ २ गतेसम्म बूढा मान्छन कि भनेर अनेकान कोठे बैठकमा अश्वासन बाँडी रहेका छन् । माधव गुटका यिनै होनहारहरु माग्ने र ओली हुकुम प्रमाङ्गी गर्ने हैसियतमा छन् । समग्रमा एमाले पार्टीमा यतिखेर ‘पार्टी स्वतन्त्रता’ हराएको छ ।

गुटैगुटको महागुट :

‘एमालेमा तीन गुट छन् । केपी ओली गुट, हाम्रो गुट र वामदेव गौतमको गुट छ । यी तीनवटै गुटमा अलगअलग धार छन्, वामदेवकोमा त्यतिधेरै छैन होला ।’ यो कुनै एमालेको एकता विरोधी गुटले लगाएको फगत आरोप हैन । उनै आचार्यले सार्वजनिक गरेको धारणा हो ।

यहाँ ‘हाम्रो गुट’ भन्नाले खनाल–नेपाल समूहलाई भनिएको हो । यसर्थ यो आलेखमा सिधै माधव गुट शब्द प्रयोग गरिएको छ । यी गुटमा भएको अलग–अलग धार भन्नाले उप–गुटहरुलाई सम्झना गराउँछ । ती उप–गुटहरुमा पार्टी विभाजन गरेर लैजाने वा मिलाएरै लैजाने प्राविधिक पक्षहरु मात्र भएको रहस्योद्घाटन उनैले गरेका छन् ।

वास्तवमै आचार्यको भनाइ एमालेको आन्तरिक सत्य हो । एमालेमा कुनै विचार समूहको वैचारिक अन्तरसंघर्ष छैन । गुटहरुको महागुट संयोजन र व्यवस्थापनमा आएको किचलो हो । यो किचलोलाई फेरि पनि मिलाउँदा एमाले गुटैगुटको छाता संगठन महागुट बन्नेछ ।

सिद्धान्तहीन एकता :

नेकपा एमालेको एकता भन्नुस वा विभाजन अहिलेको हकमा प्राविधिक मात्र हो । एमालेको सिद्धान्त, विचार, दर्शन, कार्यदिशा त भग्नावशेष भइसकेको धेरै भइसक्यो । उसको कुल सैद्धान्तिक, वैचारिक, दार्शनिक, कार्यदिशागत पुँजी भनेको संसददेखि संसदसम्म, सरकारदेखि प्रतिपक्षदेखि सरकारसम्म, चुनावदेखि चुनावसम्म मात्र हो ।

अहिलेसम्म सांगठानिक व्यवस्थापन राम्रो भएकोले मात्र एमाले अस्तित्वमा थियो । अहिले ओली गुटसँगको एकता प्रस्ताव त्यही सिद्धान्तहीनताको जगमा उभिएको छ । यसको खुलासा पनि आचार्यले यसरी गरेका छन्, ‘सिद्धान्त, विचार, दर्शनमा फरक–फरक भयो भने धेरै गाह्रो हुन्छ ।

दर्शन, सिद्धान्त, विचारमा हामी एकमत छौं । कार्यदिशामा पनि एकमत छौं । दैनिक रुपमा सरकारले गर्ने केही काम, केही राजनीतिक विषयमा हाम्रा फरक दृष्टिकोण छन् ।’

यहाँनेर बुझ्नुपर्ने कुरा के छ भने दुवैको सिद्धान्त, विचार, कार्यदिशा एकै छ भन्नुको तात्पर्य दुबै गुटसँग केही छैन भन्ने हो । त्यसैले अंकको झगडा जेठ २÷३ गते फागुन २८ गतेको कुरामात्र दुवै गुटमा उठेको छ । केही प्राविधिक कुरा सरकार चलाउने, सांगठानिक तथा अन्य नियुक्ति, पजनी गर्ने कुरामा मात्र मतभिन्नता देखिएको आचार्यको भनाइबाटै प्रस्ट हुन्छ ।

माधव गुटसँग केही राष्ट्रिय राजनैतिक महत्वका मुद्धाहरु भने अवश्य छन् । संसद पुनस्र्थापना, संवैधानिक ‘कु’ आदि । तर यति नै कुराले दुवै गुटमा तात्विक फरक पार्दैन ।

भुसालको मसाल :

नवौं महाधिवेशनबाट उप–महासचिवमा निर्वाचित घनश्याम भुसालले केही वर्ष अगाडि ‘कसरी बाँच्छ कम्युनिस्ट पार्टी ?’ शिर्षकमा एउटा लम्बेतान आलेख बाहिर ल्याएका थिए । प्राचीन युनानी मिथकका दुई पात्र नार्सिसस् र फिनिक्स चराको जीवनचर्यासँग पार्टी जीवनको तुलना गरेर । नार्सिसस् जस्तै आत्मरतिमा रमाएर सिद्धिने कि फिनिक्स जस्तो जीवनचक्र पुनः सुरु गर्ने प्रश्न कम्युनिस्ट पार्टी जीवनको हकमा महत्वपूर्ण हुने उनले बताएका थिए ।

उनले लेखेका सैद्धान्तिक हरफहरु अहिले उनले लिएको बाटोसँग मेल खान्छ ? एमालेको सांगठानिक एकताले उनले अगाडि सारेको विचारले सिँचित गर्ने मौका पाउँछ ? नेकपा बनेपछि लिखित त्यो आलेखको निर्देशन नेकपाको विभाजनभित्रको एक घटक एमालेमा कसरी लागू हुन्छ ? जबकि एमाले बैचारिकरुपले भग्नावशेषमा परिणत भएको पार्टी भइसकेको थियो । त्यतिखेर भुसालले बालेको मसाल ओली गुटसँगको एकतापछि बल्छ कि निभ्ने सम्भावना बढी छ ? बग्रेल्ती प्रश्नहरु छन् ।

सिद्धान्त, कथा मिथक, उखान त यतिखेर सूचना प्रविधिले हातहातमा पु¥याई दिएको छ । जाँगर हुँदा यस्ता दर्शन, विचार, इतिहास, मिथक पढ्न बुझ्न कुनै पुस्तकालय, विश्वविद्यालय धाउनु, जानु पर्दैन । कुनै नेताको आलेख वा प्रवचनको पनि आवश्यकता पर्दैन । यसैले माक्र्सवादी भाष्यमा माक्र्सवादलाई लागू गर्ने कुरालाई महत्वपूर्ण मानिन्छ । कथनीको मात्र कुनै महत्व हुन्न । करणी नै सार हो । एमालेको प्रस्तावित पुनर्एकता फिनिक्स जीवनको बाटो तय गरिरहेको छ कि नार्सिसस्को झैं ओरालो यात्रा तय गरिरहेको छ चर्मचक्षु नभएका र लाटाले पनि बुझ्ने कुरो हो ।

 

 


क्याटेगोरी : बिचार
ट्याग : #breaking


तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस