Techie IT
×
जम्मा संक्रमित (नेपाल)
निको भएको
मृत्यु
जम्मा संक्रमित (विश्व)
गृहपृष्ठबिचारविवादित अभिव्यक्ति दिने भारतीय सेना प्रमुखलाई किन स्वागत ?

विवादित अभिव्यक्ति दिने भारतीय सेना प्रमुखलाई किन स्वागत ?


झिल्को टिप्पणी

उसो त नेपाल भारत आमने सामने लडिरहेका छैनन् तर मनोवैज्ञानिक रुपमा नेपालीहरु भारतसँग युद्धको मनस्थितिमा नै छन् । भारतले नेपालको भूूमि मिचेको छ । कालापानी, लिपुलेकमा नेपाली भूमिमा नयाँ रोड बनाएर उसले नेपाली राष्ट्रियतामाथि धाबा बोलेको मात्रै छैन, नेपालले जारी गरेको नयाँ नक्शालाई अमान्य भनेर नेपालमाथिको हैकम सदर गर्न खोजिरहेको छ । अनि नेपालको नयाँ नक्शालाई चिनियाँ उक्साहटको कदम भनी टिप्पणी गर्ने उनै भारतीय सेनाध्यक्ष मनोज मुकुन्द नरभाने कात्तिकको अन्तिममा नेपाल आउने भएका छन् । यसअघि ०७६ माघ २० गते नै नेपाल आउने तय भएका नरभानेको कोरोना महामारीका कारण भ्रमण रोकिएको थियो । यद्यपि उनको भ्रमण तालिका भने सार्वजनिक भएको छैन । उनले कालापानी लिपुलेकका विषयमा एक विवादास्पद अभिब्यक्ति दिएका थिए ।

यसले नेपाली समाजलाई अहिले फेरि कोरोना महामारी र दशै जस्ता चाडबाडका बीच पनि निकै तरंगित गरिरहेको छ । नेपालको निम्तोमा आउने भारतीय सेनाध्यक्ष मनोज मुकुन्द नरभानेलाई स्वागत गर्ने नेपाली सेनाको तयारी क्रमशः विवादमा पर्दै गएको देखिएको छ ।

औचित्यहीन मानार्थ पदवी

भारतका स्थलसेनाध्यक्ष र नेपालका प्रधानसेनापतिबीच आपसमा दुबैले एक अर्कालाई स्थल सेनाध्यक्षको मानार्थ सेनापति मान्ने प्रचलन रहेको छ । यसको औचित्य र आवश्यकता किन ? अब मिहिन बहस हुनुपर्छ । नेपालका लागि उत्तरी छिमेकी चिनसँग यस्तो परम्परा छैन, अन्य सार्क देशहरुसँग पनि यस्तो चलन छैन ।

अन्य परका देशहरुसँग त झन सामान्य औपचारिक सम्बन्ध मात्र छ । यस्तो पृष्ठभूमिमा केवल भारतका स्थल सेनाध्यक्षलाई मात्र यस्तो मानार्थ पदवी किन दिने ? यो छिमेकीप्रतिको समानताका आधारमा सम्बन्ध राख्ने हिसावले पनि मनासिव छैन । यस्तै चलन अन्य देशहरुसँग भएको भए पनि त्यसको औचित्य हुन सक्थ्यो । तर, अरु देशलाई समदुरीमा नराखीकन अभ्यासमा राखिएको यो निरर्थक प्रचलन कम्तिमा दुई तिहाई बहुमतको नेकपा सरकारले, वर्तमान केपी ओली सरकारले अब अन्त्य गर्न पहल गर्न सक्नुपर्छ ।

कुबेलाको भ्रमण

यही कात्तिक दोस्रो साता तीन दिने नेपाल भ्रमणमा आउन लागेका भारतीय स्थल सेनाध्यक्षको नेपाल भ्रमण उनलाई मानार्थ नेपाली सेनाको प्रधानसेनापतिको फुली लगाइदिन मात्रै हुन लागेको हो भने पनि गलत छ । त्यसमाथि कोरोना भाइरसको महामारी फैलिएर नेपाल भारत दुबै देश थला परेका बेला यो खालको भ्रमणको कुनै औचित्य नै छैन । बेलाका हिसाबले यो कुबेलाको भ्रमण हो । कोरोना रोकथाम र नियन्त्रणमा दुबै देशका सबै सेना र अन्य शक्ति जुटनु पर्ने महामारीको घडीमा यसरी गरिने भ्रमणको कुनै तुक रहदैन ।

अहिले नयाँ नक्शा जारी पछि नेपाल भारतबीच राजनीतिक र कुटनीतिक स्तरमा संवादहीनताको चरम अवस्था छ । भारतले नेपाललाई पेलेर तह लगाउन खोजिरहेका बेला किन फेरि भारतीय सेनाध्यक्ष मनोज मुकुन्द नरभानेलाई रातो कार्पेट ? प्रश्नहरु जनजनले घरघरबाट सोधिरहेका छन् ।

नक्शा प्रकरणको पटाक्षेपबिनाको स्वागत गलत

ओपन सेक्रेट हो कि केही समयअघि नेपालले आफ्नो भूमि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरासहितको नयाँ नक्शा जारी गरेपछि त्यसको विरोधमा भारतीय स्थल सेनाध्यक्षले खुल्लमखुल्ला आलोचना र विरोध गरे । उत्तरी छिमेकी चीनको नामै नलिइकन भारतीय स्थल सेनाध्यक्षले चीनको उक्साहटमा नेपालले भारतीय भूमि समेटेर नयाँ नक्शा जारी गर्दै तनाव बढाउन खोजेको मिथ्या आरोप लगाए ।

एक त सीमाको विषयमा टिप्पणी गर्ने अधिकारी नै भारतीय स्थल सेनाध्यक्ष होइनन् । उनी आफनो अधिकार क्षेत्रभन्दा बाहिर गएर नेपालको नयाँ नक्शाबारे बोले । दोस्रो उनले कुटनीतिक र राजनीतिक अथोरिटीले नयाँ नक्शा प्रकरणमा मौनता साँधिरहेको बेला अगाडि सरेर गलत तथ्य बोले । उनको यो टिप्पणीलाई भारतीय राजनीतिक सत्ता, मोदी सरकार र उनको विदेश मन्त्रालयले मौन समर्थन दिएको आभास घटनाक्रमरुले दिए । भारतीय विदेश मन्त्रालयले नेपालको नयाँ नक्शालाई मान्यता नदिने बतायो ।

नेपालले आफ्नो भूमि समेटेर जारी गरेको नक्शालाई मान्यता नदिने र त्यो काम नेपालले चीनको उक्साहटमा गर्यो भन्ने भ्रामक र तथ्यहीन आरोप लगाउने भारतीय स्थलसेनाध्यक्षलाई अहिले नेपालले कोरोना माहामारीका बीचमा रातो कार्पेट विच्छ्याएर उल्टै मानार्थ सेनापतिको पगरी गुथाउनु पर्ने कुनै आवश्यक्ता नै छैन । यो नेपाली सेनाले गर्न नहुने काम गर्दैछ ।

तयारी प्रतिवादको गर्ने कि चाकडीको ?

आफ्ना सबै छिमेकी देशहरुसँग सीमा विवाद र झडपमा उल्झिरहेको भारतले नेपालमा पनि नयाँ प्रकरणमा निहुँ खोजिरहेकै छ । उस्तै परे सीमा विवादमा भारत र नेपालबीच कुनै पनि बेला युद्ध हुन सक्ने सम्भावना छ । नेपालले भारतीय सेनासँग आफनो भूमि जोगाउन सम्भावित युद्धको तयारी गर्नपर्ने बेलामा अहिले उल्टै भारतीय स्थल सेनाध्यक्षलाई नेपाल बोलाएर स्वागत गर्नुको कुनै औचित्य छैन । सामान्य अवस्था होइन यो । असामान्य अवस्थामा किन नेपाली सेना भारतीय सेनाध्यक्षको चाकडीमा उत्रने ? यो निकै अहम सवाल हो ।

रक्षामन्त्रीको बिदाइपछि नै भ्रमण तय, देखियो रहस्यमय

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेललाई रक्षामन्त्रीबाट सरुवा गरी प्रधानमन्त्री कार्यालयमा ल्याएपछि देशको रक्षामन्त्रालयको कार्यभार पनि प्रधानमन्त्री ओलीकै काँधमा परेको छ । अहिले प्रधानमन्त्रीले अन्य कैयन घरेलु र वाह्य कामको चटारोमा व्यस्त हुनुपर्ने समय छ । यस्तो बेलामा किन भारतीय स्थलसेनाध्यक्षलाई निम्ता गरियो भन्ने कुरा पनि आफैमा निकै रहस्यमय छ । अहिलेको समय कुनै पनि हिसाबले विदेशी सेनाको स्वागतमा देशको मुख्य सुरक्षा अंग नेपाली सेना अल्झिने समय होइन । देशका कार्यकारी प्रधानमन्त्री यस्ता औचित्यहीन स्वागत र भेटघाटमा व्यस्त हुने समय यो कुनै पनि जोड र कोणबाट होइन । यो सबै जोड र कोणबाट गैरप्राथमिकताको काम हो सरकारका लागि । किनभने कोरोना पीडित जनताको जिउधनको रक्षा गर्न सरकारले दिनरात नभनी काम गर्नुपर्ने बेलामा विदेशी सेनापतिलाई स्वागत गर्न दिनहरु खर्चनुको कुनै तुक देखिदैन ।

सम्बन्ध परिमाजर्न हुन्छ त ?

जसरी नेपाल भारत सम्बन्धलाई रोटीबेटीको संज्ञा दिइन्छ, त्यसैगरी नेपाल भारतबीचको सैनिक सम्बन्धलाई पनि ऐतिहासिक र पारस्पारिक रुपमा लिइन्छ । तर, अब बदलिएको युगमा नेपाल र भारतबीचको सैन्य सम्बन्धलाई पनि नयाँ रुपमा परिमार्जित र परिभाषित गर्न आवश्यक छ ।

नेपालका ३० हजार बढी भारतको गोर्खा सेनामा छन । यसले नेपालीहरुको भारतीय लाहुर जाने अघोषित अभ्यासलाई पनि रोक्नुपर्ने आवाज बिभिन्न तहबाट समय समयमा उठ्दै आएको छ । अहिले नेपाली युवाको गोर्खाभर्ती केन्द्र खारेजीको प्रश्न छ एकातिर भने अर्कोतिर गोर्खा सेना मार्फत नेपालीहरुलाई भारतले अन्य देशहरुसँगको लडाईमा मार्ने मराउने गराउने गलत अभ्यास पनि जारी छ ।

यी सबै सवालहरुलाई समयानुकल नयाँ परिभाषाका साथ यस्ता गलत अभ्यासलाई रोक्न वर्तमान सरकारले अब क्रान्तिकारी योजना र कार्यक्रमका साथ अघि बढ्न आवश्यक छ, न कि जसो जसो भारत उसै उसै स्वाहा गर्ने पुरातन अभ्यासको निरन्तरता ।


क्याटेगोरी : बिचार
ट्याग : #breaking, #hot

तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस